Bloeddruk meten thuis: zo doet u het goed

Veel mensen meten hun bloeddruk tegenwoordig zelf thuis. Dat is handig, maar de uitkomst klopt lang niet altijd. Weet u zeker dat u de meting op de juiste manier uitvoert?

Waarom thuismeting zinvol kan zijn

Bij de huisarts voelen sommige mensen zich gespannen. Die spanning kan de bloeddruk tijdelijk verhogen, ook als er verder niets aan de hand is. Dit fenomeen heet wittejasshypertensie. Thuis, in een vertrouwde omgeving, liggen de waarden vaak lager en betrouwbaarder.

Thuismeting is ook nuttig als u al bekend bent met hoge bloeddruk. Uw huisarts kan dan beter beoordelen of een behandeling aanslaat. U meet op vaste momenten en noteert de uitkomsten. Zo ontstaat een duidelijker beeld dan een enkele meting op het spreekuur.

Toch is thuismeting geen vervanging van professionele controle. Bij klachten zoals hoofdpijn, duizeligheid of hartkloppingen neemt u altijd contact op met uw huisarts.

De juiste techniek bij het meten

Een goede meting begint al vóór u de manchet omdoet. Zit minimaal vijf minuten rustig voordat u meet. Drink geen koffie of thee in de dertig minuten ervoor, en rook niet. Uw blaas mag niet vol zijn, want ook dat verhoogt de bloeddruk tijdelijk.

Gebruik een bovenarm bloeddrukmeter met een manchet die past bij uw armomvang. Polsmeters zijn minder betrouwbaar, zeker bij ouderen of mensen met een onregelmatige hartslag. Controleer of uw apparaat is goedgekeurd; veel apotheken en zorgwinkels kunnen u daarbij helpen.

Zit rechtop met uw rug gesteund. Leg uw arm op tafel zodat de manchet op harthoogte zit. Meet altijd twee keer achter elkaar, met een minuut rust ertussen. Noteer beide waarden.

Wat de cijfers betekenen

Een bloeddruk bestaat uit twee getallen. Het bovenste getal heet de systolische druk: de druk op het moment dat het hart samentrekt. Het onderste getal is de diastolische druk: de druk als het hart ontspant. Een gangbare uitkomst is bijvoorbeeld 120 over 80.

Wanneer is de bloeddruk te hoog? Als u thuis regelmatig waarden meet van 135 over 85 of hoger, is dat een signaal om contact op te nemen met uw huisarts. Voor thuismetingen gelden iets lagere grenswaarden dan voor metingen op het spreekuur. Dat komt doordat u thuis doorgaans rustiger bent.

Een te lage bloeddruk kan ook klachten geven. Duizeligheid bij het opstaan is een bekende klacht, vooral bij ouderen of mensen die bloeddrukverlagende medicatie gebruiken. Bespreek dit altijd met uw huisarts of praktijkondersteuner.

Veelgemaakte fouten bij thuismeting

Veel mensen meten op een onhandig moment of in een verkeerde houding. De uitkomst is dan minder betrouwbaar. Hieronder staan de meest voorkomende fouten op een rij:

• Meten direct na inspanning: wacht altijd minstens dertig minuten na bewegen
• Praten tijdens de meting: dit verhoogt de bloeddruk direct
• Benen over elkaar: dit beïnvloedt de meting negatief
• Manchet over kleding: de manchet hoort op de blote huid
• Slechts één meting per dag noteren: meet bij voorkeur ‘s ochtends en ‘s avonds
• Verkeerde armomvang: een manchet die te smal is geeft een te hoge uitkomst

Kinderen en jongeren hebben andere referentiewaarden dan volwassenen. Ouders die de bloeddruk van een kind willen meten, doen er goed aan dit eerst te bespreken met de huisarts. Informatie over gezondheid voor de jongste leeftijdsgroepen is breed beschikbaar; lees meer over wat er per leeftijdsfase relevant is.

Veelgestelde vragen over bloeddruk meten thuis

Hoe vaak moet ik mijn bloeddruk thuis meten?

Als uw huisarts u vraagt om thuis te meten, geldt doorgaans een schema van twee keer per dag: één meting ‘s ochtends voor het ontbijt en één meting ‘s avonds. Doe dit gedurende zeven dagen en noteer alle waarden. Uw huisarts of praktijkondersteuner bespreekt de uitkomsten met u op het spreekuur. Meet u zonder opdracht van uw huisarts? Dan is het verstandig om eerst te vragen of en hoe vaak meten zinvol is in uw situatie.

Mijn bloeddruk verschilt per meting. Is dat normaal?

Ja, dat is normaal. De bloeddruk varieert gedurende de dag. ‘s Ochtends vroeg is de bloeddruk vaak iets hoger dan ‘s middags. Stress, inspanning, eten en drinken spelen allemaal een rol. Kleine schommelingen zijn geen reden tot zorg. Pas als de waarden structureel hoog zijn, of als u grote uitschieters ziet zonder duidelijke oorzaak, is het verstandig dit te bespreken met uw huisarts.

Kan ik stoppen met medicatie als mijn bloeddruk thuis normaal is?

Nee, dat is niet verstandig om zelf te beslissen. Bloeddrukverlagende medicatie werkt juist doordat u het regelmatig inneemt. Als de bloeddruk thuis goed lijkt, kan dat een teken zijn dat de behandeling aanslaat. Maar stoppen of aanpassen doet u alleen in overleg met uw huisarts. Doe dit nooit op eigen initiatief, ook niet als u zich goed voelt. Bij vragen over uw medicatie kunt u altijd terecht bij de praktijkondersteuner of de triageassistent van uw huisartsenpraktijk.