Veel mensen lopen jarenlang rond met voetklachten zonder dat zij weten waar zij terecht kunnen. De huisarts is vaak de eerste stap, maar niet altijd de laatste. Dit artikel legt uit welke klachten de huisarts zelf behandelt en wanneer een verwijzing naar een podotherapeut zinvol is.
Welke voetklachten komen het meest voor?
Voetklachten zijn veelvoorkomend in de spreekkamer. De meest genoemde problemen zijn pijn onder de hiel, ingegroeide teennagels, eeltknobbels, pijnlijke ballen van de voet en tintelingen in de tenen.
Bij mensen met diabetes of een slechte doorbloeding verdienen voetklachten extra aandacht. Kleine wondjes of drukplekken kunnen bij hen sneller ernstig worden. Voor deze groep geldt dat ook lichte klachten snel gemeld moeten worden bij de eigen huisarts of praktijkondersteuner.
Klachten die langer dan twee weken aanhouden, of die het dagelijks functioneren beperken, zijn een reden om een afspraak te maken.
Wat doet de huisarts bij voetproblemen?
De huisarts beoordeelt eerst of er een duidelijke oorzaak is. Dat kan een ontsteking zijn, een nagelprobleem of een huidaandoening. Veel klachten zijn goed te behandelen met eenvoudige middelen: rust, betere schoenen, een steunzool uit de drogist of een korte kuur ontstekingsremmers.
Bij een ingegroeide teennagel kan de huisarts of de praktijkassistente een behandeling uitvoeren om de druk te verlichten. Bij terugkerende problemen wordt soms doorverwezen naar de dermatoloog of podotherapeut.
De huisarts let ook op tekenen van een onderliggende aandoening. Reuma, artrose en neurologische aandoeningen kunnen zich uiten in de voeten. Als dat vermoeden bestaat, volgt nader onderzoek.
Wanneer is een verwijzing naar een podotherapeut zinvol?
Een podotherapeut is gespecialiseerd in de behandeling van voet- en loopproblemen. De verwijzing is zinvol als de klachten niet reageren op eenvoudige maatregelen, of als er sprake is van een complexe voetstand.
Veelgebruikte indicaties voor verwijzing zijn:
- Hielspoor dat langer dan zes weken aanhoudt ondanks rust en rekoefeningen
- Pijn onder de bal van de voet die niet verbetert met andere schoenen
- Klachten door een afwijkende voetstand, zoals platvoeten of holvoeten
- Drukplekken of eelt die steeds terugkomen op dezelfde plek
- Voetproblemen bij mensen met diabetes of reuma
- Loopproblemen na een blessure of operatie
De podotherapeut maakt een loopanalyse en bekijkt hoe de voet belast wordt. Op basis daarvan worden op maat gemaakte inlegzolen of oefentherapie geadviseerd.
Wat houdt een consult bij de podotherapeut in?
Tijdens het eerste consult neemt de podotherapeut een uitgebreide geschiedenis op. Daarna volgt een lichamelijk onderzoek van de voeten, enkels en soms ook de knieën en heupen, omdat die allemaal met elkaar samenhangen.
In Utrecht zijn meerdere praktijken actief op dit gebied. bij Podotherapie Hermanns wordt bijvoorbeeld gewerkt met een loopanalyse op een drukplatform, waarmee precies zichtbaar wordt waar de druk in de voet te hoog is. Dat soort objectieve meting helpt bij het bepalen van de juiste behandeling.
Na het onderzoek volgt een behandelplan. Dat kan bestaan uit zolen, tapetechnieken, oefeningen of aanpassingsadvies voor schoeisel.
Conservatieve behandelopties zonder verwijzing
Niet elke voetklacht vraagt om professionele hulp. Er zijn meerdere conservatieve opties die thuis of met begeleiding van de huisarts geprobeerd kunnen worden.
Rekoefeningen voor de kuitspier en de voetzool helpen bij hielklachten. Elke ochtend voor het opstaan de voet een paar keer buigen en strekken vermindert de pijn bij de eerste stappen.
Goede schoenen zijn minstens zo belangrijk als een behandeling. Schoenen met voldoende ruimte voor de tenen, een stevige hak en een lichte demping in de zool verminderen de belasting. Slijtage aan de binnenkant van de zool wijst op overmatige pronatie, wat een reden kan zijn voor een steunzool.
Tijdelijke pijnverlichting is mogelijk met vrij verkrijgbare pijnstillers of een ijspak na het lopen. Dit behandelt de oorzaak niet, maar geeft verlichting tijdens het herstel.
Veelgestelde vragen over voetproblemen en verwijzing
Heeft u een verwijzing nodig om naar een podotherapeut te gaan?
In de meeste gevallen is een verwijzing van de huisarts niet verplicht om een afspraak te maken bij een podotherapeut. U kunt ook rechtstreeks contact opnemen. Een verwijzing is wel nodig als u de behandeling vergoed wilt krijgen via de aanvullende verzekering. Check uw polisvoorwaarden of vraag dit na bij uw zorgverzekeraar.
Wat is het verschil tussen een podotherapeut en een pedicure?
Een pedicure verzorgt de huid en nagels van de voeten. Een podotherapeut is een paramedicus met een hbo-opleiding die voet- en loopproblemen behandelt vanuit een medisch perspectief. Bij medische klachten is de podotherapeut de aangewezen persoon.
Wanneer moet u niet wachten en direct de huisarts bellen?
Bel direct bij een wond aan de voet die niet geneest, bij roodheid of zwelling die zich snel verspreidt, bij koorts in combinatie met een voetklacht, of bij plotselinge heftige pijn zonder duidelijke oorzaak. Dit kunnen tekenen zijn van een infectie of een doorbloedingsprobleem die snel aandacht vragen.