Griepvaccinatie: wat u moet weten voordat u een afspraak maakt

·

Elk jaar krijgen veel patiënten vragen over de griepprik. Wie komt er in aanmerking? Is het verplicht? En wat kunt u verwachten als u naar de praktijk komt? Als praktijkondersteuner hoor ik deze vragen regelmatig aan het spreekuur. In dit artikel bundel ik de meest gestelde vragen en geef ik heldere antwoorden. Zo weet u precies waar u aan toe bent — en wanneer het zinvol is om contact op te nemen met uw huisartsenpraktijk.

Wie krijgt een uitnodiging voor de griepprik?

De griepvaccinatie is niet voor iedereen automatisch beschikbaar. De Nederlandse overheid heeft bepaald welke groepen in aanmerking komen voor een vergoede prik. Dit zijn mensen met een verhoogd risico op ernstige klachten bij griep.

Denk aan de volgende groepen:

  • Mensen van 60 jaar en ouder
  • Mensen met een chronische aandoening, zoals diabetes, hart- en vaatziekten of astma/COPD
  • Mensen met een verminderde weerstand, bijvoorbeeld door medicijngebruik of een ziekte die het immuunsysteem beïnvloedt
  • Zwangere vrouwen, zeker in het tweede of derde trimester
  • Mensen die in aanraking komen met pluimvee in hun werk

Staat u in één van deze categorieën? Dan ontvangt u doorgaans een uitnodiging van uw huisartsenpraktijk. Hebt u die uitnodiging niet ontvangen maar denkt u wel in aanmerking te komen? Neem dan contact op met de praktijk. Wij kijken graag samen met u naar uw situatie.

Bent u gezond en jonger dan 60? Dan valt u buiten het nationale programma. U kunt de prik in dat geval wel zelf betalen bij een apotheek of huisartsenpraktijk, maar dat is uw eigen keuze. Wij geven hierover geen individueel advies zonder uw dossier te kennen.

Hoe werkt het nationale griepvaccinatieprogramma?

Nederland kent een georganiseerd programma voor griepvaccinatie. Dat programma wordt elk jaar opnieuw uitgevoerd en valt onder de verantwoordelijkheid van de overheid. De uitvoering ligt bij huisartsenpraktijken en, in sommige gevallen, bij GGD-locaties.

De informatie over wie er dit jaar in aanmerking komt, welk vaccin er gebruikt wordt en hoe het programma is opgebouwd, kunt u vinden via de informatie van de Rijksoverheid. Wij baseren onze werkwijze in de praktijk op deze officiële richtlijnen.

Wat betekent dat in de praktijk? Wij ontvangen de vaccins via een centrale inkoop. De prik wordt gegeven door een praktijkondersteuner of doktersassistente. U hoeft hier niets speciaals voor voor te bereiden. Het is handig als u een mouw draagt die gemakkelijk omhoog kan. Verder is er geen nuchter zijn vereist en hoeft u geen speciale maatregelen te treffen.

Na de prik vragen wij u soms nog even vijf tot tien minuten in de wachtkamer te blijven. Dat is een voorzorgsmaatregel voor het geval u zich niet goed voelt. Ernstige reacties zijn zeldzaam, maar wij houden u graag even in de gaten. Hebt u vragen over bijwerkingen of twijfelt u of de prik voor u geschikt is? Bespreek dat dan vooraf met uw huisarts of praktijkondersteuner.

Wat zijn veelgestelde vragen over bijwerkingen en effectiviteit?

Dit zijn de vragen die ik het meest hoor aan het spreekuur. Ik geef ze hieronder kort en duidelijk weer.

Kan ik griep krijgen van de prik?

Nee. Het griepvaccin bevat geen levend virus. U kunt er geen griep van krijgen. Sommige mensen voelen zich na de prik een dag of twee wat moe of hebben een pijnlijke arm. Dat zijn normale reacties van uw immuunsysteem en ze gaan vanzelf over.

Werkt de prik altijd?

Niet altijd voor honderd procent. Het vaccin wordt elk jaar aangepast aan de griepvirussen die naar verwachting het meest zullen rondgaan. Soms klopt die voorspelling goed, soms minder. Maar ook als u toch griep krijgt na de prik, verloopt de ziekte bij gevaccineerden gemiddeld minder ernstig. Dat is de reden waarom vaccinatie voor kwetsbare groepen zinvol blijft.

Mag ik de prik niet krijgen als ik een ei-allergie heb?

Dit is een veelgehoord misverstand. Veel griepvaccins worden nog deels via kippeneieren geproduceerd, maar de hoeveelheid eiwit die overblijft in het vaccin is extreem klein. Voor de meeste mensen met een ei-allergie is de prik gewoon veilig. Twijfelt u? Bespreek dit dan altijd met uw huisarts voordat u een afspraak maakt.

Moet ik elk jaar opnieuw komen?

Ja. De bescherming van het vaccin neemt in de loop van het jaar af. Bovendien verandert het griepvirus elk seizoen. Jaarlijkse vaccinatie is daarom de aanbevolen aanpak voor de doelgroepen.

Hoe maakt u een afspraak en wat kunt u verwachten?

Zodra het vaccinatieprogramma van start gaat, sturen wij uitnodigingen naar patiënten die in aanmerking komen. In die uitnodiging staat hoe u een afspraak kunt maken. Dat kan telefonisch, via de praktijkwebsite of soms via een speciaal inloopspreekuur.

Een paar praktische tips voor het maken van uw afspraak:

  • Reageer op tijd op de uitnodiging. Wij werken met een beperkte hoeveelheid vaccins per periode en populaire tijdstippen zijn snel vol.
  • Geef aan of er bijzonderheden zijn, zoals een bekende allergie of een recente ziekenhuisopname. De triageassistente kan dan beoordelen of een kortere afspraak volstaat of dat u beter eerst de huisarts spreekt.
  • Annuleer tijdig als u onverwacht ziek bent op de dag van uw afspraak. Griepachtige klachten zijn een reden om de prik uit te stellen. Een verkoudheid zonder koorts is in de meeste gevallen geen bezwaar, maar vraag het gerust na als u twijfelt.

Wat kunt u verwachten als u binnenkomt? De afspraak duurt doorgaans vijf tot tien minuten. U meldt zich aan bij de balie, waarna u wordt opgeroepen door de praktijkondersteuner of doktersassistente. Wij vragen kort naar uw gezondheidssituatie en controleren of er redenen zijn om de prik te vermijden of uit te stellen. Daarna volgt de vaccinatie zelf, die slechts een paar seconden duurt.

Na afloop noteert de praktijk in uw dossier dat u gevaccineerd bent en op welke datum. Zo is uw huisarts altijd op de hoogte, ook als u later in het jaar met klachten terugkomt.

Wat als u niet tot de doelgroep behoort maar toch wilt nadenken over vaccinatie?
Dan is een gesprek met uw huisarts de aangewezen stap. Wij geven in dit soort gevallen geen algemeen advies zonder uw persoonlijke situatie te kennen. Uw huisarts kan samen met u afwegen of vaccinatie voor u zinvol is.

Tot slot

Griepvaccinatie is voor veel patiënten een jaarlijks terugkerend onderwerp. De vragen die ik aan het spreekuur hoor, zijn begrijpelijk: het is immers een medische handeling die u bewust kiest. Ik hoop dat dit artikel een deel van die vragen heeft beantwoord.

De belangrijkste punten op een rij:

  • De prik is bedoeld voor mensen met een verhoogd risico op ernstige griep
  • U ontvangt een uitnodiging als u tot de doelgroep behoort
  • Bijwerkingen zijn mild en van korte duur
  • Jaarlijkse vaccinatie blijft nodig vanwege veranderende virussen
  • Hebt u twijfels over uw situatie? Neem dan altijd contact op met uw huisarts

Hebt u na het lezen van dit artikel nog vragen die hier niet worden beantwoord? Bel gerust de praktijk. De triageassistente beoordeelt uw vraag en koppelt u zo nodig door naar de juiste zorgverlener. Wij zijn er voor u.

Meer om te lezen